Kışın Araç Kullanma

Kışın Araç Kullanma

Kışın güvenli bir şekilde araç kullanabilmeniz, aracınızın kış şartlarına hazırlık dercesine ve sürücü olarak defansif sürüş bilincine sahip olma ve uygulayabilme derecesine bağlıdır.

Defansif sürüş; sizin ve diğer sürücülerin sürüş becerileri, yayaların hareketleri, hava ve yol şartlarının sürüşe etkileri dikkate alınarak olası tehlikeleri öngörmeye ve gerekli tedbirleri tehlike oluşmadan almaya dayanan ve trafikte kendine ve diğer trafik aktörlerine zarar vermeme esaslı bir sürüş biçimidir.

Trafik ortamında bulunmak her zaman bir kaza riski taşır, kış şartlarında karşılaşılabilecek tehlikeler daha da arttığından buna paralel olarak risk faktörü de artış gösterecektir.

Kış şartlarında sürüş için araç açısından daha hazırlıklı, hız bakımından daha yavaş ve sürücü açısından daha dikkatli ve kontrollü olmak gereklidir.

 

Aracın kış şartlarına hazırlanması:                   

  • Aracınızı kış şartlarına hazırlamak maksadıyla periyodik bakım zamanı henüz gelmemiş olsa dahi mutlaka kış bakımını yaptırın.
  • Bu bakımda aracınızın lastiklerini, frenlerini, aküsünü, yağlarını ve filtrelerini, kalorifer ve buz çözücü sistemini, cam ısıtıcı rezistanslarını, cam silecekleri ve su fıskiye sistemini, kayışlarını, radyatör ve hortumlarını, egzoz sistemini, mekanik aksamlarını ve lambalarını arıza olmasa dahi kontrol ettirin.
  • Kış şartlarında mutlaka kış lastiği kullanın. Kullanmış olduğunuz lastiklerin diş derinliğinin en az 4mm. olmasına dikkat edin.
  • Kış lastikleri karlı zeminlerde daha iyi frenleme, çekiş gücü ve direksiyon hakimiyeti sağlar. Tüm lastikleriniz kış lastiği olması yeterli değildir, lastikleriniz aynı aşınma seviyesinde, aynı marka ve hatta aynı markanın aynı serisi olmalıdır. Lastik yüzeyindeki motiflerin farklılığı sürüşünüzü olumsuz yönde etkileyecektir.
  • Soğuk havalarda lastik hava basınçları düşeceğinden, sık sık kontrol edin.
  • Karlı zeminlerde araç kullanırken lastiklerin geniş yüzeyle yere temas etmesi maksadıyla lastik hava basınçlarını azaltma yanılgısına düşmeyin. Lastik hava basınçlarının, Araç Teknik Kılavuzu’nda yazılı olan değerlerde olmasına özen gösterin.
  • Aracınızın yakıt deposunda her zaman yeterli seviyede yakıt bulundurun, “bir depo ile kaç kilometre giderim” araştırmalarını yaz mevsimine bırakın. Tavsiye olarak yakıtınız yarım depoya düştüğünde tamamlayın.
  • Cam silecek lastiklerinizi kışa girerken değiştirin, cam silecek suyu rezervuarındaki suyu sık sık kontrol ederek tamamlayın, rezervuardaki suyun donmaması için özel antifrizli cam suyu ilave edin. Mümkünse aracınızda ilave bir bidon su bulundurun.
  • Radyatör suyunuzun antifriz derecesini aracın bulunduğu bölgenin olması gereken değerlerine ayarlatın. Eğer kış mevsiminde bulunduğunuz yerin sıcaklığından daha soğuk yerlere gitmeyi planlıyorsanız, o yerin ısı değerlerini karşılayacak antifriz derecesine ayarlamanız faydanıza olacaktır.

 

Aracında kış şartlarında bulunması gereken tavsiye malzemeler:

“İstanbul’da yaşıyorsunuz, Ocak ayındasınız, hava güneşli, pazar günü tatilinde ailenizle birlikte yakın civardaki bir yerde bir etkinlik planladınız. Yolculuğunuz sorunsuz gerçekleşti, hava kapanmaya başladı fakat planladığınız etkinliği tamamlamayı tercih ettiniz. Dönüş yolunda, evinize ulaşmak için hatırı sayılır bir rampayı da çıkmanız gerekiyor. Yerler bembeyaz ve tipi var. Diğer araçlar yol kenarında ve dörtlü ikaz lambalarını yakmışlar. Hadi bakalım, iş başa düştü lastik zincirlerini takacaksınız… 😊”                  

  • Araçta bulunması zorunlu olan malzemeler (İlk yardım çantası, yangın söndürücü, en az 2 adet yansıtıcı yüzeye sahip, yerde dik durabilen üçgen reflektör, kriko, bijon anahtarı, seyyar lamba, kış ayları için zincir ve çekme halatı)
  • Bir bidon su ve özel antifrizli cam suyu,
  • Kürek (Burada inşaat küreği kastedilmiyor)
  • Buz ve kar kazıyıcı, fırça,
  • Araçta bulunan sigortalardan her Amper için en az birer tane,
  • Akü takviye kablosu (2 adet olur, genelde kırmızı-siyah renklerdedir, tek ise onu da çöpe atınız)
  • Fener ve yedek pilleri (pilleri periyodik olarak değiştirmeyi unutmayın)
  • Küçük bir alet setti (Abartmaya gerek yok, motor indirmeyeceksiniz)
  • Bir çanta içerisinde, artık kullanmadığınız, kalın bir mont ya da gocuk, atkı, bere, reflektörlü yelek, soğuk geçirmez bir çift eldiven. (Tipide zinciri siz takacaksınız)
  • Battaniye (Kış şartlarında uzun yolculuklar için 2 adet tavsiye edilir)
  • Besin maddeleri (Özellikle kış şartlarında uzun yolculuklarda önemlidir, yardım gelinceye kadar hayatı idame etmelisiniz. Su, meyve suyu, konserve, çikolata, şeker vb.)
  • Mum, çakmak ya da kibrit (Yardım gelinceye kadar genelde yakıt ve akü sıfırlanır, kabinde yakacağınız bir mum dahi ısı ve ışık sağlayacaktır.)

Kışın yola çıkmadan önce yapılacak hazırlıklar:

  • Yolculuk güzergahınızı, güzergâh üzerinde vereceğiniz mola yerlerini önceden planlayın. Tahmini yolculuk süresini ve tahmini varış zamanınızı bir yakınınızla paylaşın.
  • Yola çıkmadan önce meteorolojik bilgiler veren web sitelerinden veya ücretsiz olarak ALO 159’u arayarak yolculuk güzergahınızın hava ve yol koşullarını öğreniniz. Alo 159 Türkiye’nin karayolları yol ağında bulunan otoyollar, devlet yolları ve il yollarında seyahat eden sürücülerin seyahatleri esnasında veya seyahatten önce kullanacağı yol güzergahı ile ilgili tüm soru ve sorunları hakkında bilgi ve yardım alacağı bir hat olarak hizmet vermektedir.
  • Güzergahınızda kötü hava şartlarının olması durumunda, seyahat planınıza ilave süre ekleyiniz veya yolculuğunuzu erteleme veya iptal etme seçeneklerini göz önünde bulundurun.
  • Sürüş risklerinin arttığı kış şartlarına ilave olarak artı riskler almayın, gece şartlarında yolculuk yapmayın.
  • Yolculuk esnasında araç kullanırken hareketlerinizi kısıtlamayacak rahat giysiler giyin, aracı terk etme durumlarında sizi sıcak tutacak giysileri araç içerisinde bulundurun.
  • Aracın yakıt ve silecek suyunu tamamlayın, lastik hava basınçlarını kontrol edin.
  • Varsa aracınızın camları, lambaları, aynaları ve üzerindeki kar ve buzu temizleyin. Tavanda bırakılan kar frende öne düşerek görüşü kısıtlar, dikkat dağıtır. Camlarda buzlanma varsa silecekler çalıştırılmamalıdır. Hem cam çizilir hem de silecek lastikleri bozulur.
  • Araçta bulundurmak istediğiniz malzemelerin varlığından emin olun.
  • Olumsuz durumlarda iletişim kurabilmek önemlidir, var ise cep telefonunuzun şarjlı olmasını sağlayın, araç şarj cihazını almayı unutmayın.

 

Kışın araç kullanma teknikleri:

Kış şartlarında aracınızı güvenli bir şekilde kullanabileceğinizden emin olmak için profesyonel eğitim desteği alınız.

Güvenli sürüş ile ilgili blog yazımızı aşağıdaki linke tıklayarak okuyabilirsiniz:

https://www.hed.com.tr/Blog/Guvenli-Surus-Nedir/1012

  • Yağmurlu Havalar:
    • Yağmurda araç kullanırken görüşünüz kısıtlanır ve gözleriniz çabuk yorulur, ıslanan yollar kayganlaşır. Lastiklerin yola tutunma özelliğinin azalmasına paralel olarak fren mesafesi artar.
    • Yağmurda görüşün azalmasından dolayı tehlikeli durumlar fark edilemez ya da geç fark edilir.
    • Ön camda biriken su tanecikleri görüşünüzü kısıtlayacağından; Silecekler yağış yoğunluğuna göre değişik hızda ve camı devamlı temiz tutacak şekilde çalıştırılmalıdır.
    • Silecekler çok tekerlekli ağır vasıtaları sollamadan ve su dolu çukurlara girmeden önce en son hızda çalıştırılmalıdır.
    • Buğu önleyici ve temizleyici ön cam defrostu (ön cam buğu ve buz çözücü) ve arka cam rezistansı çalıştırılmalıdır.
    • İyi görünmek için kısa huzmeli farlar mutlaka gündüzleri de yakılmalıdır.
    • Önde giden aracın ön cama, far ve sinyallere sıçrattığı çamurlu su görüşü kısıtlar. Silecek suyu eksiksiz olmalı ön ve arka ışık donanımı ile kirlenen yan camlar ve aynalar sık sık temizlenmelidir.
    • Yol yüzeyinde biriken toz ve yağlar ilk yağan yağmurla birlikte yolu daha kayganlaştıracağından çok daha dikkatli olmak gerekir.
    • Bol yağan yağmurda yol yüzeyi temizlenir, ancak yol üzerinde biriken su aquaplaning'e yol açar. Yoğun yağmurda hız düşürülmelidir.
    • Su birikintilerine girildiğinde direksiyon sıkıca ve düz tutulmalıdır. Hız düşürmek için gazdan ayak çekilmeli, kaymayı başlatabilecek manevra ve frenden kaçınılmalıdır.
    • Havası inik veya güvenli sürüş açısından diş kalınlığı 4 mm’den daha az olan lastikler yağmurda daha az tutunur.
    • Islak yolda, önde giden aracın tekerlek izlerinin üzerinden gidildiğinde daha iyi tutunma sağlanır.
    • Islak yolda fren mesafesi uzar. Normal havalarda 2 saniye olan takip mesafesi, yağmurda 3-4 saniyeye çıkarılmalıdır.
    • Takip mesafenizi ölçmek için yolun ilerisinde yer alan trafik levhası, elektrik direği vb.  belirgin ve sabit noktayı gösterge olarak seçin, Öndeki aracın arka bölümü seçmiş olduğunuz noktayı geçtiği andan itibaren, “bir bin, iki bin, üç bin, dört bin” şeklinde normal tempoda sayın, aracınızın ön bölümü seçtiğiniz sabit noktaya ulaştığında saymayı bırakın. Eğer noktaya “iki bin” sayısını telaffuz etmeden önce ulaşırsanız, aracı çok yakın bir mesafeden takip ediyorsunuz demektir. (Yağmurlu havalarda üç bin ya da dört bin)
    • Yağmurda parke yollar, boyalı yol şeritleri ve biriken çamurlardan ötürü yol kenarları kayganlaşır.
    • Su dolu derin çukurlar fren balatalarının ıslanmasına ve frenin iyi tutmamasına neden olur. Derin sulardan sonra fren pedalına az bir süre hafifçe basılarak balataların kuruması sağlanır.
    • Hareket etmeden önce ayağın pedallardan kaymaması için ayakkabı tabanı ve pedal lastikleri silinmelidir.
    • Yayalara dikkat ve saygıyı unutmayın, aracınızdan indiğinizde, siz de bir yaya olursunuz.
  • Karlı Havalar:
    • Karda kaymaya neden olan genelde sürücüdür. Kayma hareketini başlatan faktörler; gaza gereğinden fazla basma, sert fren yapma, sert direksiyon hareketi, vites küçültmede debriyaj pedalının ani bırakılması olabilir.
    • Ayrıca yoldaki eğimler, çukur ve tümsekler, virajlar, diş derinliği olması gerekenin altına düşmüş iyi tutunamayan lastikler, yan rüzgârlar karda kaymayı tetikleyen diğer faktörlerdir.
    • Karda seyir halinde hız düşürülmeli ve takip mesafesi en az 5-6 saniyeye çıkartılmalıdır.
    • Kış lastikleri ve zincir daha iyi tutunmayı sağlar. Kış lastikleri tavsiye olarak 4 tekerleğe de takılmalıdır. Fakat 2 kış lastiği takılacaksa, aracınızın özelliğine göre çeken yada iten tekerlere takınız.
    • Havası inik ve geniş lastikler daha az, dar ve şişik lastikler daha fazla tutunma sağlar.
    • Dönmeyen ön tekerleklere yön verilemez. Ancak dönen ön tekerlekler direksiyon hareketine cevap verir.
    • Tavanda bırakılan kar fren yapıldığında öne düşerek görüşü kısıtlayarak sürücünün dikkatini dağılır. Bu nedenle tavan yola çıkmadan önce, molalardan sonra mutlaka temizlenmelidir.
    • Camlarda buzlanma varsa silecekler çalıştırılmamalıdır. Hem cam çizilir hem de silecek lastikleri bozulur. Kalorifer çalıştırmalı veya sıcak su dökülmelidir.
    • Erimeye yüz tutmuş kar, sert kardan daha fazla kayar.
    • Gece kar yağdığında uzun farlar yansıma yapar. Kısa huzmeli farlar yakılmalıdır.
    • Yağmur yada kar yağışı başladığı andan itibaren ilk 10 dakikada farlarınız kirlenir ve görüş %50 oranında azalır.
    • Kar küreme aracına yaklaştığınızda, aracın şeridi her an değiştirebileceğini göz önünde bulundurarak ekstra mesafe bırakınız. Karşı yönden gelen bir kar küreme aracı ile karşılaştığınızda, yolun orta çizgisinden mümkün olan en güvenli şekilde uzaklaşınız. Kar küreme aracının mavi flaşör ışığını gördüğünüzde, güvenli bir takip mesafesi bırakınız. Asla bir kar küreme aracını geçmeyiniz.
  • Rüzgârlı Havalar:
    • Yan rüzgârlar aracın yön değiştirmesine neden olabilir. Yan rüzgârların etkili olduğu alanlarda hız düşürülmeli ve aracın rüzgâr yönüne sapma yapmasına karşı tedbirli ve dikkatli olunması gerekir.
    • Yan rüzgârlar; Tünel çıkışlarında, yamaçlardan sonra gelen açıklık alanlarda, köprü üstü pilonlarında, yüksek araçların sollanması ve sonrasında etkili olur.
    • Karlı ve buzlu yol kesimlerinde yan rüzgârlar kayma hareketini kolayca başlatabilir. Bu gibi durumlarda hız düşürülmelidir.
  • Sisli Havalar:
    • Siste daha iyi gören sürücü yoktur. Daha fazla risk alanlar vardır.
    • Çok yoğun siste en güvenli yöntem gitmemektir. Yolun en sağına geçip durun kısa farları, sis lambanızı, ikaz lambalarınızı yakın ve sisin azalmasını bekleyin. Gitmemek, istenmeyen yere gitmekten çok daha önemlidir.
    • Gece kısa farları yakın, Sileceklerinizi sık sık çalıştırın.
    • Önde giden aracın sis lambasının parlaklığı fren lambalarının görülmesini zorlaştırır. Takip mesafesini 3-4 sn.ye çıkarın.
    • Sis demek yol yüzeyi ıslak, yarı kaygan demektir. Sollama tuzağına düşmeyin.
    • Önde giden araç sis perdesini iterek açar ve arkadan gelenin görüşü rahatlar.
  • Buzlanma:
    • Buzlanmanın +4 derecenin altında başladığını unutmayın.
    • Buz tutabilecek yol kesimleri önceden belirlenmeli (yamaç içi ve güneş görmeyen yol kesimlerinde, köprü ve viyadükler, yüksek kesimlerde, gün batımı sonrasında, rüzgâr alan yerler) ve hız en aza düşürülmelidir.
    • Soğuk günlerde yol üzerinde görülen ıslak kesimlerin buzlanmış olduğu varsayılmalı ve kuru yüzeyde iken derhal yavaşlanmalıdır.
    • Buzda; direksiyon, gaz, fren, debriyajın bırakılması gibi tüm hareketler çok yumuşak yapılmalıdır.
    • Buzlanmayı önceden fark edebilmek için; sık sık silecek su fıskiyesini kontrol edin su camda donar veya fıskiye çalışmazsa, yolda da buz beklenmelidir.
  • Gece yolculuğu:
    • Gece yolculuklarında görüş azalması, kontrastlar, renkler ve yol sınırları belirsizleşmesi, gözlerin daha çabuk yorulması ve güvenli sürüş için gerekli bilgilerin azalması gibi nedenlerle ölümle neticelenen kaza riski iki misli artar.
    • Gece yolculuğunda iyi görüş için camlarınızın içi ve dışı, aynalar, farlar ve ışık donanımı çok temiz olmalıdır. Karşıdan gelen ışıklar camdaki en ufak lekede yansıma yapar.
    • Farlar kısa ve uzun huzmede tam ayarlı olmalıdır. Silecekler iyi silmeli, fıskiyeler iyi çalışmalı, silecek suyu tamamlanmalıdır.
    • Kabin içi ışıklar hareket halinde iken ihtiyaç halinde kısa süreli kullanılmalı, açık bırakılmamalıdır.
    • Karşıdan gelen araçların ayarsız farları gözü kamaştırır ve görüşü sıfıra indirir. Kısa bir selektör ile karşıdakini uyarın.
    • Eğer uzun huzmeleri söndürmez ise veya farları ayarlı değilse siz de uzunları yakarak onun gözünü kamaştırıp riskleri arttırmayın. Derhal yavaşlayın ve karşıdan gelen farlara bakmayın kısa aralıklarla selektör yapın ve önünüzdeki yolun orta sağına bakın. Çünkü en büyük tehlike sağda ışıksız bırakılmış araçtır ve onu mutlaka önceden görmek gerekir. Karşıdan gelen araç ile aynı noktaya gelindiğinde sağdaki tehlikeyi görme imkânı yoktur. Gördüğünüz an çarpma anıdır. Binek araç ile duran bir traktöre, römorka, kamyon vs. çarpmada hayatta kalma şansı çok azdır.
    • Karşıdan gelen tek far motosiklet olabilir. Ancak güvenli sürüş için her zaman sol farı yanmayan kamyon olarak kabul edilmelidir.
    • Koyu renk giyimli yayaları, ışıksız bisiklet ve diğer araçları görmek ve önlemini almak sizin görevinizdir. Bu tehlikelerin her görülmeyen santimetre karede gizlenebileceğini hatırlayın.
    • Uzun farlarla giderken başkalarının gözünü kamaştırmamak ve karşıdan gelen olup olmadığını görebilmek için karşıdan bir araç geliyorsa, sizi sollayanlar önünüze geçmeden, ışıklandırılmamış yol kesimlerindeki virajlara ve arkası gözükmeyen tepelere yaklaşırken, karşıdan gelen yayaları gördüğünüzde, kısa farlarınızı yakın.
    • Geceleri hızınızı azaltarak takip mesafesini arttırın. Gece ve yağmurda sis lambasını hiçbir şekilde yakmayın.
    • Trafikte hayatta kalmak için her zaman her yerde iyi görün ve görülün.

Sonuç olarak; kış şartlarında karşılaşabileceğiniz en önemli sorun aracın kaymasıdır. Defansif sürüşü benimsemiş ve uygulayabilen sürücülerin nadiren karşılaştığı bu tehlikeye maruz kaldıysanız yapabileceğiniz karşı tedbirler var ve bu konuda size test ortamı sağlayacak güvenli sürüş eğitimi veren kuruluşlar dan eğitim desteği almayı düşünün.

HED Akademi, MEB. Tarafından onaylı, Kurumsal olarak Güvenli (Defansif) Sürüş Eğitimleri veren, eğitmenleri Almanya Yol Güvenlik Kuruluşu olan DVR tarafından sertifikasyonlu olan bir kuruluştur.

 

Kazasız bir kış geçirmenizi dileriz.

 

Bu yazıyı paylaş

Bir yorum yaz

Yorum ve fikirleriniz bizim için önemlidir...!

Lütfen yorumlarınızda küfür vb. olumsuz kelimeler kullanmayınız... Yorumlarınız, site yöneticimiz tarafından onaylandıktan sonra yayımlanacaktır.